verenigd

Dit is het charter van de VN, zoals dat in 1945 door de toen aanwezige landen is ondertekend (o.a. Verenigde Staten van Amerika, China, Iran, Syrië, Rusland, Dominicaanse Republiek, Cuba, Turkije en nog een heel stel grote en kleine landen):

CHARTER OF THE UNITED NATIONS
We the peoples of the United Nations determined to save succeeding generations from the scourge of war, which twice in our lifetime has brought untold sorrow to mankind, and to reaffirm faith in fundamental human rights, in the dignity and worth of the human person, in the equal rights of men and women and of nations large and small, and to establish conditions under which justice and respect for the obligations arising from treaties and other sources of international law can be maintained, and to promote social progress and better standards of life in larger freedom, and for these ends to practice tolerance and live together in peace with one another as good neighbours, and to unite our strength to maintain international peace and security, and to ensure, by the acceptance of principles and the institution of methods, that armed force shall not be used, save in the common interest, and to employ international machinery for the promotion of the economic and social advancement of all peoples, have resolved to combine our efforts to accomplish these aims accordingly, our respective Governments, who have exhibited their full powers found to be in good and due form, have agreed to the present Charter of the United Nations and do hereby establish an international organization to be known as the United Nations. In faith whereof the representatives of the Governments of the United Nations have signed the present Charter. [24 October 1945]

Nederland zette de handtekening 10 december 1945, Irak op 21 december van dat jaar. Zimbabwe tekende ook (25 augustus 1980). Zwitserland pas in 2002 (10 september).

Wat ik me afvraag of we nog wel weten wat we beloofd hebben en of we die doelstellingen nog steeds onderschrijven. Zo ja, waarom is het dan zo’n rotzooitje in de wereld, mede als gevolg van handelingen van de opvolgers van de ondertekenaars?

Wat is er sinds 1945 misgegaan. Waren we toen naïef of hebben we onderweg ons geloof verloren? En kunnen we dat terugwinnen?

sportief

Professor Doctor Peter Sloterdijk is Duitser (ondanks de naam) en filosoof. Als je die uitnodigt, ter gelegenheid van het EK voetjebal (dat zich daar onlangs schijnt te hebben afgespeeld), om wat te zeggen op een symposium te Zürich (‘Voetbal – Brood & Spelen’) dan krijg je wat.

Zwitsers; kunnen niet gewoon een spelletje doen, die gaan nadenken over het waarom en waartoe. Prachtig!

Wat hij te berde bracht – in een blijkbaar geïmproviseerd betoog (kun je nagaan wat je had gekregen als hij zich had voorbereid) – is getranscribeerd door de Neue Zürcher Zeitung en Trouw, respectievelijk 14 juni en 21 juni ‘08 (ik loop weer achter in mijn lezen; er liggen ook nog drie Groene Amsterdammers) en terug te lezen op beider webplekken.

En wat hij te zeggen had! De man verdient eeuwige roem, lauwerkransen, een lintje. Thank God for philosophers! En vertalers als Hans Driessen. Zie maar wat Sloterdijk zei en wat Driessen ervan maakt:

Spielen mit dem, was mit uns spielt: über die physischen und metaphysischen Wurzeln des Sports zwischen griechischem Stadion und römischer Arena

Ich werde gleich in medias res gehen, was bei einer philosophischen Herleitung eines solchen Themas wie «Fussball – Brot und Spiele» nichts anderes bedeuten kann, als zu zeigen, von wo man das Thema weit herholen möchte – Philosophie ist ja die Kunst des «Weit-Herholens der Dinge». Den Sport weit herholen heisst für Europäer nichts anderes, als in unsere eigene Antike zurückzublicken, und zwar in ihrer Doppelgesichtigkeit als einer griechischen und einer römischen. Um meine These im Voraus zusammenzufassen: Wir haben im Sportgeschehen des 20. Jahrhunderts eine doppelte Renaissance erlebt – auf der einen Seite eine griechische Renaissance, die im Zeichen des Stadions steht, auf der anderen Seite eine Renaissance römischen Typs, im Zeichen der Arena. Der Generaltrend in der Sportkultur des 20. Jahrhunderts verrät den zunehmenden Sieg des Arena-Prinzips über das Stadion-Prinzip – was zugleich etwas aussagt über die Grundtendenz der Massenkultur im 20. Jahrhundert.

Liggen of staan, dat is de kwestie

Ik zal meteen met de deur in huis vallen, wat bij een filosofische analyse van een onderwerp als ’voetbal – brood en spelen’ niets anders kan betekenen dan te laten zien hoe ver men het onderwerp wil zoeken – filosofie is immers de kunst van het ‘ver zoeken van de dingen’. De sport ver zoeken wil voor Europeanen niets anders zeggen dan terugblikken op onze eigen Oudheid, en wel in haar dubbele gedaante, de Griekse en de Romeinse.

Om mijn stelling maar meteen samen te vatten: we hebben in de geschiedenis van de sport in de twintigste eeuw een dubbele renaissance meegemaakt: enerzijds een Griekse renaissance, die in het teken van het stadion staat, anderzijds een renaissance van Romeinse snit, in het teken van de arena. De algemene tendens in de sportcultuur van de twintigste eeuw laat een steeds duidelijker overwinning zien van het arena-principe op het stadion-principe – wat tegelijkertijd iets zegt over de fundamentele strekking van de massacultuur in de twintigste eeuw.

aflatend

Het is mij bijna ontgaan maar we leven sinds 28 juni ’08 in het »Paulus-Jaar«. Vanwege zijn geboorte 2000 jaar terug. (Hoe weten ze dat eigenlijk, die datum? Staat hij ingeschreven in de burgerlijke stand van Tarsus? Of hielden ze destijds een besnijdenisregister bij?) Het verjaarsfeestje duurt tot 29 juni 2009, dus we hebben nog even.

Het Vaticaan wist ervan en gooit er bijzondere volledige aflaten tegen aan, ter verhoging van de feestvreugde. Ik dacht dat ze dat sinds Martin Luther op een laag pitje hadden gezet.

Om te voorkómen dat het een rotzooitje wordt, één aflaat per persoon per dag en je moet ervoor naar de pauselijke basiliek St. Paulus (Via Ostiense, Rome). James Francis s.r.e. Kardinaal Stafford, de ‘Großpönitentiar’ van het Vaticaan (ik weet niet hoe je dat in het Nederlands overzet, ‘hoofd penitentie’?) zegt het zelf:

Allen und jedem einzelnen Christgläubigen, die wirklich bußfertig, durch das Bußsakrament gereinigt und durch die heilige Kommunion gestärkt, in frommer Gesinnung die Päpstliche Basilika des hl. Paulus an der »Via Ostiense« besuchen und nach Meinung des Papstes beten, wird der vollkommene Ablaß der zeitlichen Sündenstrafen gewährt und erteilt, wenn sie vorher den sakramentalen Nachlaß und die Vergebung der Sünden erlangt haben.

Der vollkommene Ablaß kann von den Gläubigen sowohl für sich selbst als auch für die Verstorbenen gewonnen werden, so oft man die gebotenen Werke verrichtet, wobei die Norm Gültigkeit behält, daß der vollkommene Ablaß nur einmal am Tag erlangt werden kann.

En als je niet naar Rome kunt:

Die Christgläubigen der verschiedenen Ortskirchen können unter den gewohnten Bedingungen (sakramentale Beichte, eucharistische Kommunion und Gebet nach Meinung des Heiligen Vaters) und ohne jede Anhänglichkeit an jegliche Sünde den vollkommenen Ablaß gewinnen, wenn sie andächtig an einem öffentlichen Gottesdienst oder einer Andacht zu Ehren des Völkerapostels teilnehmen: an den Tagen, an denen das Paulus-Jahr feierlich eröffnet und beschlossen wird, in allen Gotteshäusern; an anderen Tagen, die vom Ordinarius des Ortes zu bestimmen sind, in Gotteshäusern, die dem hl. Paulus geweiht sind, oder zum Nutzen der Gläubigen in anderen vom Ordinarius dafür bestimmten Gotteshäusern.

Fijn van kardinaal Stafford dat-ie er aan gedacht heeft.

ruttig

Hier ten huize wordt hoogstzelden tot nooit gevraagd, ‘Wat vind Mark Rutte er eigenlijk van?’ Toen ik onlangs hoorde dat hij al vanaf begin 2008 doende is de Beginselverklaring van zijn Volkspartij voor Vrijheid & Democratie te herschrijven, was ik vooral verbaasd. En giechelig.

Ik weet niet beter dat het eerste en enige beginsel van de VVD is, het vrije ondernemerschap in al zijn vormen en behoud van de hypotheekaftrek. Want Vadertje Staat moet geprivatiseerd worden, maar als je kunt profiteren moet je het niet laten. Welbegrepen eigenbelang en als ieder voor zich haar/zijn eigenbelang nastreeft worden we er met ons allen beter van.

Klaar is de VVD-beginselverklaring. Ik vraag me af waarom Rutte er zo lang over doet.

Op de VVD-netstek vinden we zijn beginsel-overwegingen totnutoe. De titels van zijn ‘pennestreken’ spreken voor zich:

Van vrije markt via globalisering naar markt onder druk.

Technologie: van voorpagina naar beklaagdenbankje.

Van terugtredende staat via bemiddelende staat naar bemoeizuchtige staat.

Van Koude Oorlog naar Clash of Civilizations.

Van multiculturele wensdroom via integratiedebat naar nieuw nationaal bewustzijn.

Van voltooide emancipatie naar opstand der burgers en nieuwe sociale tweedeling.

Je voelt op je klompen aan wat hij onder die kopjes aan (rookvrije) cafépraat neerpent.

Ook in ons land zit de vrije markt in het defensief. De broodnodige liberalisering van de huurmarkt werd geblokkeerd, de vrijmaking van de markt voor het briefverkeer voor onbepaalde tijd uitgesteld. Een nieuw pakket belastingverhogingen zet de rem op de economische groei. De opbrengsten daarvan worden vooral besteed aan traditionele linkse herverdelingsprojecten in eigen land en daarbuiten (denk aan het opschroeven van de uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking tot ver boven de internationale norm).

Het anti-technologiedenken van de antiglobalisten […] heeft iets weg van de Engelse Luddites. Die leefden in de vroege negentiende eeuw hun frustraties over de komst van de Industriële Revolutie uit op de spinmachines die hun handwerk overbodig dreigden te maken. Het is niet moeilijk om de overeenkomst te zien tussen de Luddites van toen en de ‘activisten’ van nu die voor het oog van de camera veldjes met genetisch gemanipuleerde gewassen vernietigen – of met de milieuterroristen die zich van de meest gewelddadige middelen bedienen in hun campagnes tegen biotechnologie-laboratoria. Het is aan de VVD om de verworvenheden van de opeenvolgende technologische revoluties te beschermen tegen deze moderne barbarij.

Het feit dat een clash of civilizations ondenkbaar is, wil niet zeggen dat de Islam voor ons land geen serieuze uitdaging vormt. Een uitdaging is de aanwezigheid van één miljoen moslims binnen onze landsgrenzen immers wel degelijk. Niet in militaire zin uiteraard, maar wel in sociale en culturele zin. In sociale zin is het bijvoorbeeld een probleem dat er een onderklasse van vooral Marokkaanse immigranten dreigt te ontstaan, met meerdere generaties nieuwkomers die nooit hebben gewerkt en blijvend afhankelijk zijn van een uitkering of de inkomsten verkregen uit misdadige activiteiten. Dit is overigens niet alleen een probleem van de Islamitische gemeenschap. Ook andere migrantengemeenschappen – uit de Antillen, uit Afrika en uit delen van Azië – kunnen zich slechts met moeite aan de onderklasse ontworstelen. Voor te velen is de multiculturele wensdroom in een nachtmerrie geëindigd.

Nu weet ik weer waarom ik niet bij de VVD moet zijn.

in de kou

Coldplay.

En niet U2.

Ik moet niet steeds willen ze met elkaar te vergelijken.

Coldplay’s vierde, Viva la Vida, heb ik nu een aantal malen beluisterd. En, tja, het hoort heerlijk weg, zoals al hun muziek. Maar de melodielijnen lijken wel erg veel op die van eerdere van hun liedjes. Tekstueel is het vaak ook magertjes, zoals meer van hun liedjes: “Those who are dead are not dead / They’re just living in my head” (uit ‘42’) — het rijmt en dan lijkt het al snel heel wat, maar het overstijgt niet het niveau van de frases gebezigd bij een doorsnee begrafenis. En ‘remember’ laten rijmen op ‘december’ — ze moeten toch maar ‘es een goed rijmwoordenboek kopen.

Coldplay dus. En niet U2. Want de Vier uit Dublin weten elke nieuwe LP/CD te verrassen met nieuwe klanken en diepgravende teksten. Coldplay doet gewoon door. Ook lekker hoor!

En een mooi hoesje, hoewel dat het meest dodelijke compliment is dat je een muziekgroep kunt geven.

(Overigens, ik ben sinds heugenis fan van Sparks en van hun kauwgumballenmuziek kan ik ook immens genieten, terwijl hun teksten hooguit humoristische vaststellingen zijn of tweerelige herhalingen van cliché's.)

levendig

Voordat u verder gaat met uw ongetwijfeld fabeltastische leven, dient u eerst te lezen wat Jean-Jacques Suurmond te melden heeft op het themakanaal 'Meer!' van Trouw (léés die krant).

fractalig

Uitgaande van een uitsnede uit een fractaal (heeft iets te maken met amandelen en brood) viermaal hetzelfde plaatje maar dan anders. Het zou zo maar een tegeltje kunnen zijn in een hip Zürichs café.