oog

In elk van de twee liften van mijn flat is onlangs een beveiligingscamera gemonteerd. Het is één van de modellen die de hoofdrol spelen in de tv-serie Person of Interest. Een zwart half bolletje bevestigd rechtsachter boven aan het plafond. Deze camera maakt mij ineens bovengemiddeld bewust van mijn doen en laten tijdens het ultrakorte verblijf  van of naar de vierde verdieping. Wanneer ik alleen in de cabine sta pulk ik weleens in mijn neus of verschik wat in mijn kruis of bekijk mezelf uitgebreid in spiegel. Dat doe ik nu niet meer.

Ik weet niet wie de beelden van deze camera’s  bekijkt. Is de huismeester daar mee belast? Staan er monitoren in het hoofdkantoor van de verhuurder? Of is er een directe link naar het politiebureau? Staan ze überhaupt aan? Zit er wel een cameraatje in? In elk geval heeft het halve bolletje op mij het gedragsbeïnvloedende effect dat een bewakingscamera beoogt.

Dat effect heeft de camera zeker niet op een of meerdere onverlaten die vandaag de camera hebben gepikt. Je moet maar durven.

Steinhöfel

Duitser Andreas Steinhöfel (1962) schrijft boeken en scenario’s en vertaalt. Zojuist las ik met grote tegenzin de laatste regels van zijn Die Mitte der Welt (Uitg. Carlsen, Hamburg 1998). Met tegenzin, want Die Mitte der Welt is zo’n boek waarvan je niet wilt dat het ophoudt. Toen ik op de helft was, ben ik een paar dagen gestopt met lezen om het onontkoombare einde uit te stellen. Nu ben ik weer begonnen met bladzijde 1 (“Eines nasskalten Aprilmorgens bestieg Glass, die linke Hand am Griff ihres Koffers aus abgewetztem Lederimitat, die rechte am Geländer einer wackeligen Gangway, einen Ozeanriesen, der im Hafen von Boston zum Auslaufen nach Europa bereitlag.”) 

Ter illustratie van zijn schriftstellende vaardigheden een lang citaat uit zijn recente boek Anders (Königskinder Verlag, Hamburg 2014). Anders is dit jaar in Nederlandse vertaling door Tjalling Bos uitgegeven bij Hoogland & Van Klaveren, maar ik beveel het origineel aan.  Al is het maar vanwege de term “ästhetische Bankrotterklärung”. Maar ook door het gebruik van guillemets ( » « ) als aanhalingstekens, dat ik zeer chique en hoogstaand letterkundig vind. Gelukkig hebben Hoogland & Van Klaveren voor hun uitgave de illustraties van Peter Schössow overgenomen, want die zijn zo oogverblindend mooi (ze lijken licht uit te stralen).

Sabine hatte mehrfach vergeblich an der Haustür geklingelt und eben kehrtmachen wollen, als Melanie Winter vom Einkaufen gekommen war. Jetzt lehnten die Einkaufstüten nachlässig gegen ein Sideboard. Sabine saß am Eßtisch, der das Zentrum der großen Küche der Winters einnahm.

  »Ich brauche einen Kaffee«, sagte Melanie Winter. »Sie auch?«

  »Gern, danke.«

  Sabine sah sich unauffällig um. Der Raum verfügte über jenen vom Zeitgeist diktierten Schick, für den man eigenen Geschmack weder besitzen noch entwickeln mußte. Pflegeintensiven Möbel in Glanzlack — rot, schwarz, gelb —, hier ergänzt durch Nippes ohne Seele, dort durch dekorativen Plunder ohne Geist, eine ästhetische Bankrotterklärung, als Lifestyle etikettiert.

  »Einen Fortissimo?«, fragte Melanie über die Schulter. Sie stand bei der Anrichte, in einer Hand eine geöffnete Schachtel mit Kaffeekapseln, über die sie suchend, aber routiniert die Finger der anderen gleiten ließ.

  »Wie bitte?«

  »Das ist ein Lateinamerikaner. Eher dunkel geröstet und sehr vollmundig in Geschmack.«

  »Also …«

  Ich kann nicht glauben, daß ein lebendes, denkendes Wesen solche Sätze von sich gibt. Und sie liest das nicht mal von der Packung ab, sie kann es auswendig!

  »Oder einen Linizio?«, zählte Melanie Winter weiter auf. Mit der rechten Hand hob sie eine goldorange glänzende Kapsel zur Ansicht in die Luft. »Der wäre eher ausgewogen und ein bißchen malzig. Na, ist besser um diese Uhrzeit. Ich mach uns einen Linizio. Das mögen Sie. Milch?«

  »Bitte. Und keinen Zucker.«

  Immerhin, überlegte Sabine, hatte sie für einige kostbare Sekunden die Wahl gehabt. Fast jeder Mensch, da machte sie selber bestimmt keine Ausnahme, war in irgendwelche Zwänge eingebunden, wurde von inneren wie äußeren Einflüssen bestimmt, die sich seinem Willen und seinem Zutun entzogen. Aber wer zwischen vollmundig und malzig lebte, der lebte unmöglich wirklich.

Andreas Steinhöfel: „Anders“. Mit Bildern von Peter Schössow.
Verlag Königskinder, Hamburg 2014. 240 S., geb., € 16,90.

emotioneel

Het koor Trajecti Voces concerteert met madrigalen van Monteverdi en Gesualdo. Uit de toelichting:

De bizarre madrigalen van Don Carlo Gesualdo, prins van Venosa (1566–1613), zijn uniek in de muziekgeschiedenis, want geen andere componist ging zo ver met het zoeken naar middelen om de tekst-emoties uit te beelden. […] Zo vermoordde hij op 16 oktober 1590 met behulp van dienaren zijn vrouw en haar minnaar, nadat hij hen op heterdaad betrapte.

 Zeer mooie muziek, fantastisch gezongen.

krimineel

Vanavond een surreële televisionale kijkervaring op ZDF (met dat mooie logo, waar de Z ook een 2 is). Een Duitse krimi, rond commissaris Bruno van Leeuwen spelend in Amsterdam. Een Amsterdam dat op haar mooist wordt getoond: zonder zwervers en junkies, opgebroken straten en rotzooi. Natuurlijk wel moord en doodslag want het is een krimi. Dus ook een hoertje van de Walletjes en een subplot rond euthanasie.

Hier de korte inhoud van “Totenengel—Van Leeuwens zweiter fall”:

Im Amsterdamer Rotlichtviertel wird die Leiche eines Mannes gefunden. Kommissar van Leeuwen und sein Team stehen vor einem Rätsel. Zuletzt gesehen hat das Opfer die schöne Prostituierte Sherry. Der Polizei gegenüber hüllt Sherry sich in Schweigen. Nachts erzählt sie jedoch dem Moderator einer Call-In-Sendung im Radio, daß sie den Mord beobachtet hat. Wahrheit oder Lüge? Kommissar van Leeuwen will die Ehefrau des Mordopfers benachrichtigen. Er findet sie im Krankenhaus, als austherapierte Patientin, die sterben möchte. Das hatte ihr Mann zu verhindern versucht. Die Ermittlungen führen zu Dr. van der Meer, einem erklärten Verfechter der aktiven Sterbehilfe. Hat der kompromißlose Neurologe etwas mit dem Fall zu tun? Diese Fragen stellt Kommissar van Leeuwen nicht nur sich selbst, sondern auch der Polizeipsychologin Feline Menardi. Nach dem Tod seiner Frau wurde sie ihm zur Seite gestellt. Menardi entpuppt sich als eine hervorragende Profilerin und wird Kommissar van Leeuwen bei seinem neuen Fall eine unerwartete Hilfe sein.

Wat krijg je als Duitsers een politiefilm situeren in Amsterdam? Zoals gezegd, plaatjes die de VVV graag ziet, geen Turken of Marokkanen, wel zwijgzame Chinezen. Geen Amsterdamse gein of afrekeningen in het criminele milieu. Bruno van Leeuwen is een kruising van De Cock (met c-o-c-k) en Maigret, alleen nog eenzelviger, en spreekt Duits met een nauwelijks hoorbaar accent. Dat komt omdat hij wordt gespeeld door de Deen Peter Haber, bekend als Martin Beck en van de Millennium-TVserie. Zijn Vledder heet Anton Gallo en wordt belichaamd door Marcel Hensema uit Winschoten. Hij speelt een Nederlandse politie-inspecteur maar dan Duitssprekend.

Het is verwarrend om Amsterdam te zien door de ogen van onze oosterburen; tegelijk bekend en onherkenbaar.

gereserveerd

Eergisteren ontdekte ik een nog niet gezien icoontje op de taakbalk van het bureaublad van mijn aspirerende Acer. Het lijkt op een kleurloze Zweedse/Finse/Noorse/Deense vlag en is het logo van Windows8. (Mijn PC draait nog als naaimachientje op Windows7.)

Na beklikken van het icoontje blijkt dat Microsoft mij in de gelegenheid stelt Windows10 te reserveren. Ik krijg vervolgens eind juli bericht dat ik Windows10 gratis kan neerladen (3 GB). Gratis, en dat herhalen ze nog eens, want als het om Microsoft gaat gelooft niet iedereen dat.

Microsoft belooft dat Windows10 “boordevol innovaties” zit, “waaronder een geheel nieuwe browser die is ontworpen om online dingen te doen.” Ik meende dat een browser dat al deed toen Bill Gates zijn eerste bril kreeg, dus ik heb mijn vragen bij het innovatieve gehalte van Windows10. Dat geldt ook voor “de mogelijkheid om vier [sic!] dingen tegelijk op je scherm  vast te maken.” Ik zit nu 10 minuten voor mijn PC van 2009 en ik heb al 11 dingen op het scherm vastgemaakt en dat is nog niet vol. (Het is wel lastig lezen wat ik aan het tijpen ben, maar mijn punt is: waarom dit roeptoeteren van Microsoft als ik met Windows7 al meer kan dan wat Windows10 schijnbaar te bieden heeft.)

Enfin, eind juli weten we meer.*

* En weer heb ik m'n hoofd gebroken over hoe je ‘upgrade’ in Nederlands vertaalt.